မြွေကိုက်လူနာအား ရှေးဦးပြုစုခြင်း

မြွေကိုက်လူနာအား ရှေးဦးပြုစုခြင်း

++++++++++++++++++++

အရေးကြီးဆုံး ဆောင်ရန်အချက်များ (DOs)

• စိတ်အေးအေးထားပါ (သို့မဟုတ်) လူနာကို စိတ်ငြိမ်အောင် ထိန်းပါ: စိတ်လှုပ်ရှားပြီး ထိတ်လန့်ရင် နှလုံးခုန်မြန်ပြီး မြွေဆိပ်တွေ သွေးထဲ ပိုပြီးအမြန်ဆုံး ပြန့်နှံ့သွားနိုင်ပါတယ်။

• ကိုက်ခံရတဲ့နေရာကို မလှုပ်ရှားပါစေနဲ့: မြွေကိုက်ခံရတဲ့ လက် သို့မဟုတ် ခြေထောက်ကို သစ်သားချောင်း၊ အဝတ်စတို့ဖြင့် ကြပ်စည်း (Splint) လုပ်ပြီး ငြိမ်နေအောင် ထားပါ။ ခြေလက်တွေ လှုပ်ရှားလေ မြွေဆိပ်က သွေးကြောထဲ ပိုပြန့်လေ ဖြစ်ပါတယ်။

• နှလုံးအောက် နိမ့်တဲ့နေရာမှာ ထားပါ: ကိုက်ခံရတဲ့ အစိတ်အပိုင်း (ဥပမာ- ခြေထောက်၊ လက်) ကို လူနာရဲ့ နှလုံး တည်ရှိရာအဆင့်ထက် နိမ့်တဲ့ အနေအထားမှာပဲ ထားရှိပါ။

• တင်းကျပ်နေတာတွေ အမြန်ချွတ်ပါ: အဆိပ်ကြောင့် ကိုက်ခံရတဲ့နေရာ ရောင်ကိုင်းလာမှာ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဝတ်ထားတဲ့ လက်စွပ်၊ နာရီ၊ လက်ကောက်၊ ခြေကျင်းဝတ်နဲ့ တင်းကျပ်တဲ့ အဝတ်အစားတွေကို ချက်ချင်း ချွတ်ပစ်ပါ။

• မြွေပုံစံကို မှတ်သားပါ (သို့မဟုတ်) ဖုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ထားပါ: မြွေကို လိုက်မဖမ်းပါနဲ့ (ထပ်ကိုက်ခံရနိုင်ပါတယ်)။ မြွေရဲ့ အရောင်၊ ပုံစံ၊ ခေါင်းပုံသဏ္ဍာန်ကို အဝေးကနေ အကဲခတ်မှတ်သားပါ သို့မဟုတ် ဖုန်းနဲ့ ဓာတ်ပုံအမြန်ရိုက်ထားပါ။ ဒါမှ ဆရာဝန်က ဘယ်မြွေဆိပ်ဖြေဆေး (Antivenom) ပေးရမလဲဆိုတာ မှန်ကန်စွာ ဆုံးဖြတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

• ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းသို့ အမြန်ဆုံး ပို့ဆောင်ပါ: မြွေဆိပ်ဖြေဆေး ရှိတဲ့ အနီးဆုံး ဆေးရုံကြီးတွေဆီ လူနာကို အမြန်ဆုံး နည်းလမ်းဖြင့် ပို့ဆောင်ပါ။

လုံးဝ မလုပ်ရမည့် ရှောင်ရန်အချက်များ (DON'Ts)

• ❌ ကြိုးဖြင့် တင်းကျပ်စွာ တုတ်ခြင်း (Tourniquet) မလုပ်ရ: သွေးလှည့်ပတ်မှု လုံးဝရပ်တန့်သွားစေလောက်အောင် ကြိုး သို့မဟုတ် အဝတ်ဖြင့် တင်းကျပ်စွာ စည်းနှောင်ခြင်း မပြုလုပ်ရပါ။ ဒါဟာ မြွေဆိပ်ကို မတားဆီးနိုင်တဲ့အပြင် ကိုက်ခံရတဲ့ အစိတ်အပိုင်းဆီ သွေးမရောက်တော့ဘဲ ပုပ်သွားပြီး ဖြတ်ပစ်ရတဲ့အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

• ❌ ဓားဖြင့် ခွဲခြင်း၊ မီးရှို့ခြင်း မလုပ်ရ: အဆိပ်ထွက်အောင်ဆိုပြီး ကိုက်ခံရတဲ့နေရာကို ဓားနဲ့လှီးတာ၊ အပ်နဲ့ဆွတာ၊ မီးရှို့တာတွေ လုံးဝမလုပ်ပါနဲ့။ ပိုးဝင်ကူးစက်မှု ပိုဆိုးစေပါတယ်။

• ❌ ပါးစပ်ဖြင့် စုပ်ထုတ်ခြင်း မလုပ်ရ: မြွေဆိပ်ကို ပါးစပ်နဲ့ စုပ်ထုတ်တာမျိုး လုံးဝမလုပ်ပါနဲ့။ စုပ်ပေးသူရဲ့ သွားဖုံး ဒါမှမဟုတ် ပါးစပ်ထဲက အနာကနေတစ်ဆင့် အဆိပ်က စုပ်ပေးသူဆီပါ ပြန့်သွားနိုင်ပါတယ်။

• ❌ ရေခဲကပ်ခြင်း သို့မဟုတ် ဓာတုပစ္စည်းများ သုတ်လိမ်းခြင်း မလုပ်ရ: ရေခဲကပ်ရင် တစ်ရှူးဆဲလ်တွေ ပိုပျက်စီးတတ်ပြီး၊ အနာပေါ်ကို တိုင်းရင်းဆေး၊ အရက်၊ ဓာတ်ဆီ စတာတွေ လုံးဝမလိမ်းရပါ။

• ❌ နာကျင်မှုပျောက်ဆေး (Painkillers) အလွယ်တကူ မတိုက်ရ: အထူးသဖြင့် Aspirin သို့မဟုတ် Ibuprofen ကဲ့သို့ ဆေးဝါးတွေဟာ သွေးမတိတ်ခြင်းကို ပိုဆိုးစေနိုင်တဲ့အတွက် လုံးဝ မတိုက်ရပါ။ နာကျင်မှု ပြင်းထန်ပါက ပါရာစီတမော (Paracetamol) တစ်မျိုးသာ တိုက်နိုင်ပါတယ်။

မှတ်သားရန်

မြွေကိုက်ခံရတဲ့အခါ မြွေမှာ အဆိပ်ရှိရှိ၊ မရှိရှိ အထက်ပါအတိုင်း ငြိမ်ငြိမ်ထားပြီး ဆေးရုံသို့ တိုက်ရိုက်သွားခြင်းကသာ အကောင်းဆုံးနဲ့ အန္တရာယ်အကင်းဆုံး နည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။

Dr. Hazel

Ref: Mayo clinic

#healthtips 

#FirstAidTraining